Geri13 Ekim 2026 tarihli Avrupa
Birliği Resmî Gazetesi’nde, AB ve Türkiye’nin yetkilendirilmiş yükümlü
programlarının karşılıklı tanınmasına ilişkin, AB–Türkiye Gümrük İşbirliği
Komitesinin 16 Temmuz 2026 tarihli ve 1/2026 sayılı Kararı [2026/2303]
yayımlanmıştır.
Karar kapsamında, tarafların
yetkilendirilmiş yükümlü programlarının birbiriyle uyumlu olduğu kabul edilerek
bu programlar çerçevesinde verilen statüler karşılıklı olarak tanınmıştır.
Kapsam
Karşılıklı tanıma;
- AB’de,
Birlik Gümrük Kodu’nun 38 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında verilen emniyet ve güvenliğe ilişkin yetkilendirilmiş
yükümlü (AEO) statüsünü,
- Türkiye’de,
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 5/A maddesi ve Gümrük İşlemlerinin
Kolaylaştırılması Yönetmeliği kapsamında verilen yetkilendirilmiş yükümlü
statüsünü
kapsamaktadır.
Sağlanacak kolaylıklar
Her bir tarafın gümrük
idaresi, diğer tarafın program üyelerine kendi program üyelerine sağladığı
kolaylıklarla karşılaştırılabilir kolaylıklar sağlayacaktır. Bu kolaylıklar
aşağıda belirtilmiştir:
- Emniyet
ve güvenlik kontrollerinin azaltılması: Diğer tarafça verilen
statünün risk değerlendirmesinde olumlu şekilde dikkate alınarak muayene
ve kontrollerin azaltılması.
- Muayenede
öncelik: Program üyesince verilen giriş veya çıkış özet
beyanları ile bu beyanlarda bulunması gereken aynı veri unsurlarını içeren
transit beyanları kapsamındaki sevkiyatların muayeneye tabi tutulmasına
karar verilmesi hâlinde öncelik tanınması.
- İş
ortaklarının statüsünün tanınması: Yetkilendirilmiş yükümlü
başvurularında iş ortaklarına ilişkin şartlar değerlendirilirken, diğer
tarafın program üyesinin emniyetli ve güvenli bir ortak olarak dikkate
alınması.
- İş
sürekliliği: Güvenlik alarm seviyelerinin yükselmesi, sınırların
kapanması, doğal afetler, tehlikeli acil durumlar veya diğer önemli
olaylar nedeniyle ticaret akışının kesintiye uğraması durumunda, program
üyelerine ilişkin öncelikli yüklerin işlemlerinin mümkün olduğu ölçüde
kolaylaştırılması ve hızlandırılması amacıyla bir iş sürekliliği
mekanizması oluşturulmasına çalışılması.
Kararın uygulanmasına ilişkin
gözden geçirme sürecinin ardından, kara sınırlarında hızlı geçiş şeritleri
oluşturulması gibi ilave kolaylıklar da sağlanabilecektir.
Bilgi paylaşımı ve kişisel
verilerin korunması
Program üyesinin rızası
alınarak adı, adresi, statüsü, mevcut olması hâlinde doğrulama veya
yetkilendirme tarihi ve EORI ya da AEO numarası gibi benzersiz kimlik numarası
taraflar arasında elektronik ortamda sistematik olarak paylaşılacaktır.
Statünün askıya alınması, geri alınması veya iptal edilmesinin nedenleri bu
bilgi paylaşımına dâhil değildir.
Kişisel verilerin işlenmesi,
kullanılması, korunması, düzeltilmesi ve silinmesine ilişkin güvenceler
düzenlenmiş; ilgili kişilerin idari başvuru ve yargısal denetim hakları hüküm
altına alınmıştır.
Kolaylıkların askıya
alınması
Diğer tarafın program üyesine
sağlanan kolaylıklar, ilgili gümrük idaresinin kendi program üyeleri bakımından
uyguladığı askıya alma nedenlerine eşdeğer, usulüne uygun şekilde
gerekçelendirilmiş nedenlerle askıya alınabilecektir. Askıya alma işlemi ve gerekçeleri
makul bir süre içinde diğer tarafın gümrük idaresine bildirilecektir.
Yürürlük
Karar, tarafların yürürlüğe giriş için gerekli kendi işlemlerini tamamladıklarını birbirlerine bildirdikleri tarihi takip eden ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Kaynak: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202602303
